است و او را يكى از پاسبانان دين و نگهدارندگان عقايد محكم شيعه مىدانند . همچنين نزد علما و دانشمندان اهل سنّت و مستشرقان ، جايگاه والايى دارد ، مثل : عبد الغنى بن سعيد الأزُدى مصرى ( م 407 ق ) و ابن حجر عسقلانى ( م 852 ق ) . از كلمات دانشمندان ، دو نكته به دست مىآيد : اولًا اين كه مرحوم كلينى ، يك چهرهء برجسته و مورد اعتماد شيعى است ؛ ثانياً در نقل حديث ، از همهء محدّثان عصر خود ، مقدّم بوده است . از چينش روايات و تنظيم باب‌هاى كتاب‌هاى كلينى ، مىتوان دريافت كه او فردى متكلّم بوده است ؛ چون ايشان در « كتاب العقل » الكافى ، ارزش عقل و استدلال‌هاى عقلى را از منظر احاديث بيان مىكند و در « كتاب التوحيد » ، مسائل كلامى را چنان زيبا باب‌بندى كرده است كه گويى دانشمندى كلامى ، اين كتاب حديثى را تنظيم كرده است . در « كتاب الحجّة » نيز احاديث را بسيار دقيق ، تبويب و عنوان‌بندى كرده است . همچنين كلينى ، كتابى در ردّ قرامطه نوشته كه خود ، كتابى كلامى قلمداد مىشود . 3 . معرفى اجمالى « الكافى » كتاب الكافى ، مطابق گزارش نجاشى ، از 31 كتاب ( باب ) تشكيل شده است « 1 » و در مجموع ، به سه قسمت كلّىِ : اصول ، فروع و روضه ، تقسيم مىشود . كلينى در مقدّمهء الكافى ، انگيزهء نگارش كتاب را خواست يك برادر دينى مىداند كه از نادانى مردم آن دوران ، اندوهگين بوده و مىخواسته كتابى در دست داشته باشد تا مرجع و هدايتگرى براى او باشد . مرحوم كلينى مىنويسد : خدا را شكر كه تأليف كتاب را ميسّر كرد و اميدوارم چنان كه خواستى باشد ! هويّت شخصى كه كلينى به درخواست او الكافى را نوشته ، معلوم نيست ؛ امّا احتمال داده‌اند كه شاگرد او « محمّد بن احمد بن عبد اللَّه بن قضاعه صفوانى » يا « محمّد

--> ( 1 ) . رجال النجاشى ، ص 377 .